ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ– ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισαγωγή και στόχοι

Οι καλοί επαγγελματίες είναι απαραίτητοι για μια φροντίδα υψηλής ποιότητας. Μονάχα αν οι επαγγελματίες είναι μορφωμένοι, εκπαιδευμένοι και έχουν τη δυνατότητα να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των χρηστών των υπηρεσιών μέσα στα υπάρχοντα αναδυόμενα μοντέλα φροντίδας, ειδικά στην κοινοτική φροντίδα ψυχικής υγείας, μπορούν να λειτουργήσουν οι υπηρεσίες ή να αντιμετωπίσουν τις επερχόμενες προκλήσεις.

Στο πρόγραμμα PSYCHO RESCUE επαγγελματίες ψυχικής υγείας σε έξι χώρες ανέπτυξαν τις ακόλουθες σκέψεις για ένα πρόγραμμα «Κοινωνικής εργασίας στην κοινότητα για θέματα ψυχικής υγείας», έχοντας στο μυαλό τους τα προηγούμενα.

Πιστεύουμε ότι η μετάβαση από τις υπηρεσίες που βασίζονταν στο νοσοκομείο στις υπηρεσίες που στρέφονται προς την κοινότητα χρειάζεται εκτενείς αλλαγές στους ρόλους των επαγγελματιών, στη δομή και στην οργάνωση των υπηρεσιών, καθώς και στα εκπαιδευτικά προγράμματα.

Κάποιες από τις σημαντικές πτυχές είναι:

• Δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στην ικανή απόδοση των ρόλων παρά στα προσόντα και στην κοινωνική κατάσταση

• Δεδομένου ότι η μακροχρόνια παραμονή στο νοσοκομείο συνεχίζει να μειώνεται, το προσωπικό θα απασχολείται όλο και πιο συχνά ή θα ανακατανέμεται σε κοινοτικά περιβάλλοντα

• Μια ακόμα μέγιστη αλλαγή στη φροντίδα ψυχικής υγείας είναι η εστίαση στο χρήστη. Υπάρχει επίσης αυξανόμενη αναγνώρισης της σπουδαιότητας που έχει η υποστήριξή τους, ως ενεργοί συνεργάτες στην φροντίδα

• Ο χρήστες των υπηρεσιών ψυχικής υγείας στην κοινότητα αντανακλούν ένα ευρύ φάσμα πολιτών στην κοινωνία π.χ. νέοι, ηλικιωμένοι, εξαρτημένα άτομα, χρήστες ουσιών από διαφορετικά κοινωνικά και εθνικά περιβάλλοντα

• Η διεπιστημονική εργασία σε ένα τέτοιο περιεχόμενο επιβάλλει νέες απαιτήσεις και προκλήσεις για τους επαγγελματίες

• Οι άκαμπτες επαγγελματικές χαράξεις ορίων αποτυγχάνουν όλο και περισσότερο να απεικονίσουν τις τρέχουσες απαιτήσεις και την πρακτική του φόρτου εργασίας

Η λίστα δραστηριοτήτων που ήταν αποτέλεσμα της εργασίας της ομάδας του προγράμματος PSYCHO RESCUE θα μπορούσε να ειδωθεί ως τον πυρήνα ικανοτήτων για όλους τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας και ιδιαίτερα σχετικά με τον επαγγελματικό πυρήνα του προγράμματος μας: τον επαγγελματία CMHC.
    Η αναγνώριση ότι υπάρχει ένας κοινός πυρήνας δραστηριοτήτων, γνώσης και συμπεριφορών που όλοι οι επαγγελματίες εργαζόμενοι πρέπει να στοχεύουν και να μην επισκιάζουν το «προφίλ» των ευδιάκριτων, συγκεκριμένων επαγγελματικών συνεισφορών στη φροντίδα των ληπτών υπηρεσιών από τον εργαζόμενο στην Ψυχική Υγεία.
    Η ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής πορείας θα πρέπει να συμπεριλάβει τις προτάσεις ότι η ομάδα εργασίας μοιράστηκε και ότι θεωρούμε ότι επανεμφανίζεται το βασικό παράδειγμα που εμπεριέχεται στο Resource Kit. Αυτό σημαίνει ότι πίσω από οποιοδήποτε μοντέλο εκπαίδευσης το προσωπικό θα έπρεπε να αξιολογεί και να έχει υπ’ όψιν του ότι:  

1. Η ψυχική ασθένεια θα μπορούσε να είναι μακροχρόνια και η πορεία της ασθένειας μη-γραμμική

2. Καθένας που εμπλέκεται στην ΨΥ ως εκπαιδευτής ή ως εργαζόμενος θα πρέπει να γνωρίζει τις απόψεις του/της και θα πρέπει να καταδεικνύει την κατανόηση της κυρίαρχης σημασίας των σχέσεων στο κοινωνικό και ψυχολογικό «ευ ζειν»

3. Είναι σημαντικό όταν κάποιος εργάζεται στην ΨΥ να διατηρεί μια ευσεβή, μη επι-κριτική και εμπαθή προσέγγιση στους λήπτες υπηρεσιών και τους θεραπευτές.

4. Οι λήπτες υπηρεσιών και οι εργαζόμενοι μαζί φέρνουν την εξειδίκευση στην κατάσταση

5. Η εκμάθηση είναι μια μακροχρόνια διαδικασία..

Η επαγγελματική εκπαίδευση θα πρέπει να στοχεύει στην ενημέρωση και τις ικανότητες στις κεντρικές περιοχές, να διατηρεί και να διανέμει συγκεκριμένες επαγγελματικές δυνατότητες. Αυτό υπονοεί την ανάγκη για την εδραίωση μιας προοδευτικής επαγγελματικής συνεχούς πορείας, αποτελούμενη από επαγγελματικά standards , που να εγγυώνται τις δυνατότητες όλων των πειθαρχιών μέσα σε ένα πολύ-πειθαρχικό πλάισιο. Αυτές οι δυνατότητες αντανακλώνται σε ένα απλό πειθαρχικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, αλλά υπονοούν την ανάπτυξη την κοινής εκμάθησης ανάμεσα στις πειθαρχίες και στη σημαντική έκθεσή τους η μια στην άλλη σε όλα τα επίπεδα της εκπαίδευσης.
Είναι γνωστό ότι το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τον εργαζόμενο στην ΨΥ είναι ανβαθμισμένο με το περιβάλλον της υπηρεσίας (κοινότητα) και είναι αναπτυγμένο και μοιρασμένο στους λήπτες υπηρεσιών και τους θεραπευτές.
Έχουμε αναπτύξει 2 ευδιάκριτες εκπαιδευτικές πορείες για τον εργαζόμενο στην ΨΥ: μια σε ένα βασικό επίπεδο, ένα πρόγραμμα 240 ωρών για επαγγελματίες που έχουν εμπειρία στην κοινοτική ψυχική θεραπεία αλλά χωρίς κάποιο συγκεκριμένο εκπαιδευτικό τίτλο, και ένα άλλο σε προχωρημένο επίπεδο για επαγγελματίες που έχουν εμπειρία και έχουν εκπαιδευτεί στην ψυχική υγεία αλλά κυρίως στην κοινοτική ψυχική φροντίδα.